กล้ามเนื้ออักเสบมีอาการอย่างไร นวดได้ไหม ทำกายภาพบำบัดดีไหม

หลายท่านที่เผชิญปัญหาปวดกล้ามเนื้อเรื้อรัง เมื่อยล้าจนทนไม่ไหว สิ่งแรกที่นึกถึงคือการนวด แต่เคยสงสัยไหมว่าทำไมนวดยิ่งเจ็บ หรือนวดแล้วก็กลับมาเป็นอีก วันนี้ MS Rehab Clinic เราจะมาไขข้อสงสัยนี้ว่า อาการที่เป็นอยู่คืออะไร กล้ามเนื้ออักเสบนวดได้ไหม การทำกายภาพบำบัดกล้ามเนื้ออักเสบ จะดีกว่าหรือเปล่า และมีวิธีรักษาแบบไหนบ้างที่ช่วยให้หายขาด

กล้ามเนื้ออักเสบ คืออะไร

กล้ามเนื้ออักเสบ (Myositis หรือ Muscle Strain) คือ ภาวะที่เส้นใยกล้ามเนื้อเกิดการบาดเจ็บ ฉีกขาด หรือมีการหดเกร็งสะสมจากการใช้งานซ้ำ ๆ จนเกิดเป็น “ปมพังผืด” (Trigger Point) หรือ “จุดกดเจ็บ” ทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงบริเวณนั้นไม่สะดวก เกิดของเสียคั่งค้าง และส่งผลให้กล้ามเนื้อขาดความยืดหยุ่นจนเกิดอาการปวดตึงตามมา

กล้ามเนื้ออักเสบ มีอาการอย่างไร

การสังเกตอาการเป็นสิ่งสำคัญมาก เพื่อแยกแยะว่าคุณอยู่ในระยะไหนและควรรับมืออย่างไร โดยแบ่งเป็น 2 ระยะหลัก ๆ ดังนี้

• ระยะเฉียบพลัน : มักเกิดหลังบาดเจ็บทันที หรือใช้งานหนัก จะมีอาการ ปวด บวม แดง ร้อน อย่างชัดเจน ขยับแล้วเจ็บแปล๊บ การสัมผัสโดนเพียงเบา ๆ ก็รู้สึกปวดมาก
• ระยะเรื้อรัง : หรือกลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อเรื้อรัง (MPS) จะรู้สึกปวดตึง ๆ ลึก ๆ ปวดหน่วง ๆ ตลอดเวลา กดแล้วเจ็บจี๊ดร้าวไปส่วนอื่น อาจคลำเจอก้อนแข็ง ๆ บริเวณกล้ามเนื้อ และรู้สึกว่าการเคลื่อนไหวติดขัด ไม่คล่องตัว

กล้ามเนื้ออักเสบ หายเองได้ไหม

อาการกล้ามเนื้ออักเสบจะหายเองได้ไหมนั้น จะขึ้นอยู่กับความหนักของอาการ ดังนี้

• หากเป็นอักเสบเฉียบพลันเล็กน้อย : การพักใช้งานและประคบเย็น อาจช่วยให้ร่างกายซ่อมแซมตัวเองและหายได้ภายใน 1-2 สัปดาห์
• หากเป็นอักเสบเรื้อรัง : มัก ไม่หายเอง เพราะปมพังผืดที่เกาะแน่น (Trigger Point) ไม่สามารถคลายตัวได้เองด้วยการพัก การปล่อยทิ้งไว้จะยิ่งทำให้ปมนั้นใหญ่ขึ้นและรักษายากขึ้น จำเป็นต้องใช้การกายภาพบำบัดกล้ามเนื้ออักเสบเข้ามาช่วยจัดการที่ต้นตอ

กล้ามเนื้ออักเสบ นวดได้ไหม

กล้ามเนื้ออักเสบนวดได้ไหมนั้น คำตอบต้องแบ่งตามระยะอาการเช่นกัน

• นวดได้ (แต่ต้องระวัง) : หากเป็นอาการปวดตึงเรื้อรัง สามารถนวดเพื่อผ่อนคลายได้ แต่ต้องเป็นการนวดเบา ๆ เพื่อคลายกล้ามเนื้อ ไม่ใช่การบีบเค้น หรือ “ขยี้” ที่จุดเจ็บแรง ๆ เพราะอาจทำให้กล้ามเนื้อช้ำอักเสบซ้ำซ้อน
• ห้ามนวดเด็ดขาด : หากมีอาการ ปวด บวม แดง ร้อน (ระยะเฉียบพลัน) การนวดจะยิ่งไปกระตุ้นการอักเสบ ทำให้เส้นใยกล้ามเนื้อฉีกขาดเพิ่มขึ้นและระบมหนักกว่าเดิม

กล้ามเนื้ออักเสบ รักษายังไง หากไม่ใช้วิธีนวด

หากคุณมีอาการอักเสบเฉียบพลัน หรือต้องการรักษาให้ตรงจุดกว่าการนวด แนวทางการรักษาที่ถูกต้อง มีดังนี้

• การพักและประคบเย็น : หยุดใช้กล้ามเนื้อมัดนั้นทันที และประคบเย็น 15-20 นาที เพื่อลดบวมและระงับปวดในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรก
• การใช้ยา : อาจใช้ยาต้านการอักเสบ (NSAIDs) หรือยาคลายกล้ามเนื้อ เพื่อช่วยลดอาการในระยะสั้น (ควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์)
• การทำกายภาพบำบัด : เมื่อพ้นระยะวิกฤต การทำกายภาพบำบัดกล้ามเนื้ออักเสบ คือวิธีรักษาที่ดีที่สุดเพื่อฟื้นฟูโครงสร้าง สลายพังผืด และป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

เทคนิคกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบที่ MS Rehab Clinic 

ที่ MS Rehab Clinic เราไม่เชื่อในการรักษาที่ปลายเหตุ โปรแกรมกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบของเรา จึงเน้นการตรวจประเมินอย่างละเอียด และใช้เทคนิคการรักษาแบบผสมผสานเพื่อผลลัพธ์ที่ดีที่สุด

• High Power Laser Therapy (เลเซอร์กำลังสูง) : สำหรับกล้ามเนื้ออักเสบระยะเฉียบพลันที่มีอาการ บวม แดง ร้อน High Power Laser Therapy จะช่วยลดการอักเสบและลดปวดในระดับเซลล์ได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่รู้สึกเจ็บ ซึ่งเป็นจุดเด่นของการทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบโดยเครื่องมือชนิดนี้
• Ultrasound Therapy (อัลตราซาวนด์กายภาพ) : เป็นการทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบด้วย Ultrasound Therapy จะใช้คลื่นเสียงความถี่สูงสร้างความร้อนลึก (Thermal) ช่วยคลายก้อนกล้ามเนื้อที่แข็งเกร็งให้นิ่มลง เพิ่มการไหลเวียนเลือด หรือใช้โหมดไม่ร้อน (Non-thermal) เพื่อลด บวม และเร่งการซ่อมแซม
• Shockwave Therapy (คลื่นกระแทก) : เมื่อกล้ามเนื้ออักเสบเข้าสู่ระยะเรื้อรัง และมีปมฝังลึก การทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบด้วย Shockwave Therapy คือนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ เพราะช่วยสลายพังผืดที่นวดไม่ถึง และกระตุ้นการซ่อมแซมใหม่
• Dry Needling (ฝังเข็มแบบตะวันตก) : เป็นอีกวิธีรักษาที่แม่นยำสูง โดยจะจะใช้เข็มสะกิดโดยตรงให้กล้ามเนื้อที่กระตุกคลายตัว การทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบ ด้วยวิธีจึงช่วยลดอาการปวดร้าวได้ทันที

วิธีดูแลตัวเองหลังทำกายภาพบำบัด

เพื่อให้ผลการทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบดีที่สุด การดูแลตัวเองที่บ้านเป็นสิ่งสำคัญมาก โดยมีวิธีดูแลตัวเอง ดังนี้ 

• การประคบ (ร้อน/เย็น):  หากยังมีอาการ บวม หรืออักเสบเฉียบพลัน ให้ประคบเย็น 15 นาที แต่หากเป็นอาการตึงเรื้อรัง ให้ประคบร้อน 15-20 นาที เพื่อคลายกล้ามเนื้อ
• การยืดเหยียด : ควรทำเบา ๆ ในระยะเรื้อรังที่ไม่บวม เพราะการยืดหลังการทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบ จะช่วยเพิ่มความยืดหยุ่น แต่ถ้ายืดแล้วเจ็บแปล๊บ ให้หยุดโดยทันที
• การรับประทานอาหาร : ควรเลี่ยงอาหารกระตุ้นอักเสบ เช่น ของทอด แป้ง/น้ำตาลสูง แอลกอฮอล์
• การพักผ่อน : วิธีรักษาคือการพักจากท่าที่ทำให้เจ็บ แต่ไม่ใช่การอยู่นิ่ง ๆ ควรเคลื่อนไหวเบา ๆ และทำท่าบริหารตามที่นักกายภาพแนะนำ
• การปรับพฤติกรรม : นี่คือส่วนสำคัญที่สุดของการทำ กายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบ คือการปรับท่าทาง และสภาพแวดล้อมการทำงานเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ 

บอกลาปัญหากล้ามเนื้ออักเสบให้หายขาด ที่ MS Rehab Clinic 

อาการกล้ามเนื้ออักเสบเรื้อรัง ไม่ใช่โรคที่หายเองได้ด้วยการกินยาหรือนวด แต่ต้องอาศัยวิธีรักษาที่ต้นตอ ที่ MS Rehab Clinic เรามีทีมแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและนักกายภาพบำบัดวิชาชีพ ที่เชี่ยวชาญการทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบโดยเฉพาะ ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ โทร : 061-416-1538 IG : ms_rehabclinic LINE : @msrehabclinic Facebook : MS REHAB Clinic  

คำถามที่พบบ่อเกี่ยวกับการนวดกล้ามเนื้อที่อักเสบ

กล้ามเนื้ออักเสบ ปล่อยไว้จะหายเองได้ไหม

หากเป็นอาการอักเสบเฉียบพลัน (ปวด บวม แดง) และพักผ่อนเพียงพอ อาจหายเองได้ แต่หากเป็นอาการปวดเรื้อรัง (MPS) ที่มีปมพังผืดอาการมักไม่หายขาด เพราะต้นตอของปัญหายังอยู่ การทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบจึงจำเป็นเพื่อสลายปมและป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

ถ้าทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบต้องทำนานแค่ไหน กี่วันหาย

ระยะเวลาขึ้นอยู่กับความรุนแรงและความเรื้อรัง หากเป็นเฉียบพลัน อาจดีขึ้นชัดเจนใน 1-2 สัปดาห์ แต่หากเป็นเรื้อรัง (ปวดตึงสะสม) การทำกายภาพบําบัดกล้ามเนื้ออักเสบ 3-5 ครั้งจะเริ่มเห็นผลชัดเจน แต่จะกี่วันหายขาดนั้น จะขึ้นอยู่กับการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตร่วมด้วย

ปวดกล้ามเนื้ออักเสบสามารถ ยืดได้ไหม 

สามารถยืดได้ แต่ต้องถูกจังหวะ หากเป็นระยะอักเสบเฉียบพลัน (บวม แดง) ไม่ควรฝืนยืดแรง ๆ เพราะอาจบาดเจ็บเพิ่ม แต่หากเป็นอาการตึงเรื้อรัง (MPS) การยืดเหยียดเบา ๆ หลังประคบร้อน จะช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นและลดอาการตึงได้ดีมาก

กล้ามเนื้ออักเสบ ห้ามกินอะไร

ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่กระตุ้นการอักเสบ เช่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ของหมักดอง อาหารที่มีน้ำตาลและไขมันทรานส์สูง รวมถึงอาหารแปรรูป เพราะจะทำให้ร่างกายฟื้นตัวช้าและอักเสบนานขึ้น แนะนำให้ทานโปรตีนคุณภาพดีและดื่มน้ำเปล่าเยอะ ๆ เพื่อช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อ